سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

39

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

و با استعداد و به مطالعات و تحقيقات علمى علاقه‌مند و در عين حال فروتن بود . در سخنرانيها و مواعظ خويش شيوهء خاصى را برگزيده بود ، به طورى كه مسلمان و غير مسلمان را تحت تأثير قرار مىداد . در دهلى ، براى تبليغ مذهب حقهء جعفرى و ترقى شيعيان كوشش فراوان كرد و مدتى نيز امامت جمعه و جماعت دهلى را برعهده داشت . با كمك حامد عليخان به ساختن يك مدرسهء دينى همت گماشت و انجمن شيعةالصفا را نيز تأسيس كرد . وى در 1321 ه ق در دهلى وفات يافت و در كنار قبر ميرزا محمّد كامل در گورستان پنجه شريف به خاك سپرده شد . فرزندان او عبارتند از : 1 - سيد محمد دهلوى ، واعظ و خطيب معروف آل محمّد 2 - بابو سيد حسن كه تحصيلات جديد كسب كرده بود و در ادارهء مخابرات لاهور كار مىكرد و در همان جا در سال 1966 م وفات يافت . شاگردان آفتاب حسين عبارتند از : 1 - حكيم حاجى مقبول احمد كه به شيعه گرويد و به شاگردى مولوى آفتاب حسين افتخار مىكرد . 2 - احمد كبير ، از عباد و عارفان معروف شاه‌آباد كرنال بود ، وى در جنگل عبادت مىكرد و پيوسته در ياد خدا مىزيست . آقا ابو ( صاحب ) 1250 ه ق / 1834 م 1336 ه ق / 1917 م والاجاه شخصى متمكن و ثروتمند و در عين حال متدين ، مقدس ، متقى ، فقيه و اديب بود . وى فرزندى به نام آقا ابو ( صاحب ) داشت كه طبق نوشتهء نواب سيد محمّد جعفر شمس‌آبادى ، تاريخ تولد او سال 1250 ه ق / 1834 م بوده است . نام اصلى وى سيد مهدى حسين موسوى بوده كه اغلب به اين نام آگاهى ندارند . نواب والاجاه براى آموزش فرزند خود از معلّمان خصوصى كمك گرفت . فرزندش پس از فراگرفتن زبان عربى ، فارسى ، فقه ، حديث و فلسفه به عنوان عالم و فاضل شناخته شد ، ولى اغتشاشات سال 1857 م محيط فرهنگى و سياسى را كاملا عوض كرد به طورى كه كتابخانه و حوزه‌هاى درس و تدريس از بين رفت . آقا ابو زندگى جديد خود را به عنوان فردى عالم ، ديندار و متنفذ در لكنهو شروع كرد .